Evde Kompost Nasıl Yapılır?

Kompost, organik atıkların mikroorganizmalar tarafından ayrıştırılmasıyla oluşan ve toprağı besleyen doğal bir maddedir. Evde kompost yapmak, mutfak ve bahçe atıklarını çöpe göndermek yerine toprağa geri kazandırmanın kolay bir yoludur.

Evde kompost yapımı için iki yöntem kullanılabilir: kompost kabıyla yapılan klasik yöntem ve ev tipi kompost makinesi.

Klasik Yöntemle Evde Kompost

Klasik yöntem için alt kısmında delikler olan geniş bir bidon veya kompost kabı, küçük bir kürek ve organik atıklar yeterlidir. Kabın dibine bir miktar toprak serilir; ardından kuru yaprak ve karton gibi kahverengi malzemeler ile sebze ve meyve artıkları gibi yeşil malzemeler kahverengi, yeşil, kahverengi sırasıyla katmanlar halinde eklenir. Her katman en fazla 10 cm olmalıdır.

Kompostlama oksijenli (aerobik) bir süreçtir; ayrışmayı sağlayan mikroorganizmaların havaya ihtiyacı vardır. Bu nedenle karışımı haftada bir kez karıştırarak havalandırın. Malzemeler her zaman nemli ama ıslak olmamalıdır; kompost kuruduğunda bir miktar su ekleyin. Kompostun olgunlaşması miktara ve koşullara bağlı olarak birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürebilir. Koyu renkli, toprak kokulu ve malzemelerin artık ayırt edilemediği kompost elenerek kullanılabilir.

Ev Tipi Kompost Makinesiyle Kompost

İkinci yöntemde bir ev tipi kompost makinesi kullanılır. OCTOEN’in ev tipi modeli ECO-05 KSN, tezgâh üstünde çalışan kompakt bir cihazdır: 3 litrelik hazne, 530 W güç, 290 × 320 × 390 mm ölçü ve 8 kg ağırlık. Mutfak atıkları makineye eklenip kapak kapatılır; cihaz atığı ısıyla kurutur, öğütür, soğutur ve UV-C ile sterilize eder. Atığın %90’ı parçalanır, kalan %10 toprak katkısı olarak saksı ve bahçe toprağında kullanılabilir. Aktif karbon filtresi kokuyu tutar.

Fiyat ve satın alma bilgisi için ECO-05 KSN ürün sayfasına bakabilirsiniz.

Evde Kompost Yaparken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kompostun sağlıklı oluşması için şu unsurlara dikkat etmek gerekir:

• Nem: Ayrışmayı sağlayan mikroorganizmalar için nem oranının yaklaşık %60 olması önerilir. Kullanılan malzemelerin türü nem miktarını değiştirebilir.
• Havalandırma: Karışımın düzenli olarak karıştırılması oksijen ihtiyacını karşılar ve kötü koku oluşumunu önler.
• Karbon/azot dengesi: Kahverengi (karbonca zengin) ve yeşil (azotça zengin) malzemeler dengeli kullanılmalıdır; genellikle önerilen oran yaklaşık 30/1’dir. Bu denge mikroorganizmaların çalışmasını kolaylaştırır.
• pH: Kompost için 6-7,8 arası pH değeri uygun kabul edilir. pH, kullanılan malzemelere ve sürecin ilerleyişine göre değişir.
• Sıcaklık ve parça boyutu: Düşük sıcaklık ayrışmayı yavaşlatır. Küçük parçalar daha kolay ayrışır ve karışımın hava almasına yardımcı olur.

Evde Kompost Yaparken Hangi Malzemeler Kullanılabilir?

Evde kompost yaparken organik evsel atıklar tercih edilmelidir. Evsel atıkların tamamı organik değildir; işlenmiş ve kimyasal içerikli atıklar kompostta kullanılmamalıdır. Kullanılabilecek başlıca malzemeler şunlardır:

• Meyve ve sebze kabukları ve artıkları
• Kahve telvesi ve çay posası
• Yumurta kabukları
• Kuru yapraklar, çim ve bitki artıkları
• Boyasız karton ve kâğıt parçaları
• Talaş ve saman

Kompost Yaparken Uzak Durmanız Gereken Malzemeler Nelerdir?

Klasik yöntemle kompost yaparken şu malzemelerden uzak durun:

• Et, balık ve süt ürünleri (koku yapar ve haşere çeker)
• Fazla miktarda yağ
• Hastalıklı bitkiler ve tohum bağlamış yabani otlar
• Evcil hayvan dışkısı
• Plastik, cam ve metal gibi inorganik atıklar
• Boyalı veya kimyasal işlem görmüş ahşap ve kâğıt ile kimyasal atıklar

Evde Kompost Yapmanın Faydaları Nedir?

Evde kompost yapmanın başlıca faydaları şunlardır:

• Çöplüğe giden veya yakılan organik atık miktarını azaltır.
• Toprağın su tutma kapasitesini artırır ve erozyona karşı korunmasına yardımcı olur.
• Toprak yapısını iyileştirir ve köklerin hava almasını kolaylaştırır.
• Toprağa organik madde ve besin kazandırarak bitkilerin gelişimini destekler.
• Kimyasal gübre ihtiyacını azaltır.

Ev Kompostu Ne İşe Yarar?

Ev ve ofis gibi az miktarda atığın oluştuğu yerlerde yapılan kompost, en sık bahçe, saksı veya küçük seralarda gübre olarak kullanılır ve bitkilerin daha az kimyasal gübreyle yetiştirilmesine yardımcı olur.

Ev kompostu klasik veya modern yöntemlerle yapılabilir. Klasik yöntem daha fazla zaman ve emek ister, ancak bahçeyle uğraşmayı sevenler tarafından tercih edilir. Daha pratik bir yol isteyenler için ECO-05 KSN gibi ev tipi kompost makineleri dar alanlarda da kullanılabilir.

Kompostla ilgili daha fazla bilgi için “Kompost Nedir?” konulu yazımızı okuyabilirsiniz.