Organik atık makinesi: mutfağınızın yanında yerinde kompost

Kapalı (in-vessel) sistemde kompostlaşma açık bir yığında değil, kapalı bir tamburda gerçekleşir. Yemek atığı, %100 paslanmaz çelik gövdeli makinede 45-75 °C'de tutulur; karıştırma kolları atığı çevirir, fanlar içinden sürekli hava geçirir ve süreç aerobik kalır. ECO-130 KSN ve üzeri modellerde enzim destekli biyolojik süreç atığı 12-24 saatlik döngüde ayrıştırır; tamburda kalan kompost bir sonraki partiyi başlatır. Kapasiteler günlük olarak verildiği için makineye atık oluştukça her gün yükleme yapılır; çok yağlı veya sulu partilerde makine gereken reçeteyi otomatik uygular.

Kurutucudan farkı da buradadır: kurutucu atığı ısıtıp kurutur ve geride kurutulmuş gıda atığı bırakır. OCTOEN yerinde kompost makinesi ise organik gübre veya toprak iyileştirici olarak kullanılan taze kompost bırakır. Atık, oluştuğu yerde işlendiği için konteynerde birikmez ve toplama aracını beklemez. Kompostun kullanımına ilişkin kurallar Kompost Tebliği'nde yer alır.

Kaynak: Kompost Tebliği (Resmî Gazete, 5 Mart 2015)

Bir makinenin işe yaraması için mutfağın günlük düzenine uyması gerekir. Personel atığı normal vardiyası içinde yükler ve tek tuşa basar; döngüyü PLC kontrolü yönettiği için ayrı bir operatör gerekmez. Acil durdurma butonu ile kapı ve kapak kilitleri CE güvenlik standartlarına göre tasarlanmıştır. Makine mutfağın yanına, servis arkasına veya yükleme alanına yerleştirilebilir.

• Sessiz: ECO-30, ECO-130 ve ECO-1000 KSN 45 dB'nin, ECO-300 ve ECO-500 KSN 60 dB'nin altında çalışır
• Kokusuz: yerleşik aktif karbon ve UV-C filtrasyonu sayesinde iç veya dış mekâna kurulabilir
• Tesisatsız: su veya gider bağlantısı gerekmez; elektrik ve havalandırmalı bir alan yeterlidir
• Kolay bakım: yaklaşık 6 ayda bir ya da koku hissedildiğinde filtre kaseti yıkanır, yalnızca aktif karbon yenilenir
• Günlük sarf malzemesi yok: enzim yalnızca ilk çalıştırmada ve makine tamamen boşaltıldıktan sonra dozlanır

Modeli düzenli olarak yaşanan en yoğun güne göre seçin. Tartım verisi yoksa pratik ölçüler ilk tahmini verir: dolu otel odası başına günde yaklaşık 0,43 kg, servis edilen öğün veya etkinlik günündeki katılımcı başına yaklaşık 0,26 kg gıda atığı. 250 dolu odalı bir otel günde yaklaşık 108 kg atıkla ECO-130 KSN'ye, günde 1.000 öğün çıkaran bir yemekhane yaklaşık 260 kg atıkla ECO-300 KSN'ye uyar. Kesin modeli saha incelemesinden sonra mühendislerimiz belirler.

• ECO-30 KSN: günde 30 kg, 50 L hazne, 720 × 420 mm taban alanı
• ECO-130 KSN: günde 130 kg, 300 L hazne, 1.350 × 720 mm taban alanı
• ECO-300 KSN ve ECO-500 KSN: günde 300 ve 500 kg, en az 530 L ve 750 L hazne, aynı 2.000 × 965 mm gövde
• ECO-1000 KSN: günde 1.000 kg, 1.800-2.000 L hazne, yerleşik elektrikli kova kaldırıcı

Kaynak: RecyclingWorks Massachusetts, otel gıda atığı rehberi · İrlanda Çevre Ajansı (EPA), tam servis restoranlarda gıda atığı · İrlanda Çevre Ajansı (EPA), katılımcı başına bir öğün

Kurumlar bu makineleri çoğu zaman sıfır atık makinesi diye arar; doğru tanımı, organik atığı kaynağında komposta dönüştüren yerinde kompost sistemidir. ECO-130 KSN ve üzeri modellerde OCTOEN Carbon Tracker yazılımı, enerji analizörü ve dört yük hücresi ek ücret olmadan gelir. Her yüklemede atılan kilogram, çıkan ürün, harcanan enerji, tarih ve saat kaydedilir. Kayıt otomatiktir; personelin ek iş yapması gerekmez. Bu veriler, atık toplama sözleşmenizi yeniden değerlendirirken ve ikinci bir tesis için kapasite planlarken de işe yarar.

Sıfır Atık Yönetmeliği, belediyeler ve Ek-1'de sayılan yerler için sıfır atık yönetim sistemini ve belgesini düzenler. Bu sistemi kuran kurumlar organik atık verisini tahminle değil, ölçümle raporlayabilir. Uzaktan bağlantı sayesinde mühendislerimiz ayarları kontrol eder ve çoğu zaman sahaya gelmeden destek verir. ECO-30 KSN'de bu yazılım ve yük hücreleri bulunmaz.

Kaynak: Sıfır Atık Yönetmeliği (Resmî Gazete, 12 Temmuz 2019)

Bodrum'daki Maça Kızı, Michelin yıldızlı mutfağının organik atığını ECO-130 KSN ile yerinde işliyor. Kapadokya'daki Museum Hotel Cappadocia ve İstanbul'daki Michelin yıldızlı Neolokal da OCTOEN kullanıyor; Neolokal'de iki ECO-30 KSN çalışıyor. Macrocenter şubelerinde iki ECO-130 KSN atığı şube içinde işliyor. İstinye Üniversitesi kampüslerindeki gıda atığını, Benteler ise fabrika yemekhanesinin atığını ECO-130 KSN ile kaynağında işliyor. Michelin yıldızı ve Michelin Yeşil Yıldızı sahibi Teruar Urla'nın mutfağında da bir ECO-130 KSN çalışıyor; Sodexo ise Şili'deki toplu yemek noktalarında aynı modeli kullanıyor.

Türkiye'de ECO-130 KSN ve üzeri modellerde kurulum, devreye alma ve 1 günlük kullanıcı eğitimi ücretsizdir; ECO-30 KSN'nin kurulumu ve eğitimi uzaktan yapılır. Garanti, devreye almadan itibaren 12 aydır (ECO-30 KSN'de sevkiyattan itibaren). Tüm modeller %100 yerli üretim, kendi fabrikamızda; CE ve TSE belgelidir.